Šesti međunarodni simpozijum o volovodu u suncokretu i Prvi skup o biotičkom i abiotičkom stresu kod suncokreta (ORO-STRESS 2026) uspešno je održan u Novom Sadu, Republika Srbija, od 15. do 18. juna 2026. godine. Simpozijum su organizovali Institut za ratarstvo i povrtarstvo, Novi Sad, i Međunarodno udruženje za suncokret (International Sunflower Association – ISA). Na skupu su učestvovala 124 učesnika iz 17 zemalja sa četiri kontinenta, uključujući istraživače, univerzitetske profesore, studente, predstavnike oplemenjivačkih kompanija i privatnog sektora, kao i druge zainteresovane strane uključene u istraživanje i proizvodnju suncokreta.
Organizatori izražavaju veliku zahvalnost sponzorima Simpozijuma: kompanijama Syngenta, Innolea, Guanr Agri Group, KWS, BASF i Pioneer, kao i izdavaču **Frontiers, čija je podrška značajno doprinela uspešnoj organizaciji ovog događaja. Simpozijum je finansijski podržalo i Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije.
Naučni program obuhvatio je šest plenarnih predavanja, 31 usmeno izlaganje i 34 posterske prezentacije, pružajući sveobuhvatan pregled najnovijih dostignuća u istraživanjima suncokreta. Simpozijum je predstavljao međunarodni forum za predstavljanje novih naučnih rezultata, razmenu znanja, jačanje saradnje i razmatranje budućih istraživačkih prioriteta u vezi sa volovodom suncokreta (Orobanche cumana Wallr.), kao i sve izraženijim izazovima prouzrokovanim biotičkim i abiotičkim stresovima.
Naučne diskusije potvrdile su da se volovod suncokreta i dalje širi u nova geografska područja, uključujući Južnu Ameriku, što ukazuje na njegov sve veći globalni značaj i hitnu potrebu za pronalaženjem trajnih izvora otpornosti. Posebna pažnja posvećena je potencijalu divljih vrsta suncokreta kao izvorima vrednih gena otpornosti. Učesnici su takođe ukazali na rastući problem populacija volovoda otpornih na herbicide i naglasili značaj razvoja integralnih strategija suzbijanja koje kombinuju genetsku otpornost, biološku kontrolu i održive agrotehničke mere.
Klimatske promene i otpornost na sušu predstavljale su još jednu od glavnih tematskih oblasti Simpozijuma. Brojna izlaganja bila su posvećena genetičkim, fiziološkim i molekularnim mehanizmima tolerantnosti na sušu, međusobnom delovanju biotičkih i abiotičkih stresova, kao i strategijama oplemenjivanja usmerenim ka stvaranju otpornih hibrida suncokreta prilagođenih sve promenljivijim uslovima spoljašnje sredine. U okviru dodatnih sesija predstavljen je napredak u oplemenjivanju na otpornost prema gljivičnim i virusnim bolestima, kao i novim štetnim vrstama insekata, čime je potvrđena neophodnost primene integralnih oplemenjivačkih pristupa koji omogućavaju istovremeno rešavanje problema izazvanih većim brojem stresnih faktora.
Jedan od važnih rezultata Simpozijuma bilo je uspostavljanje saradnje sa časopisom Frontiers in Plant Science pokretanjem istraživačke teme From Resistance to Resilience: Enhancing Sunflower Performance under Biotic and Abiotic Stresses. Ova inicijativa predstavlja međunarodnu platformu za objavljivanje najnovijih istraživanja predstavljenih na skupu ORO-STRESS 2026, uz istovremeno jačanje naučne saradnje unutar međunarodne zajednice istraživača suncokreta.
Zbornik apstrakata Simpozijuma, koji sadrži sve prihvaćene sažetke, pripremljen je i objavljen pre održavanja skupa, a sada je dostupan u otvorenom pristupu na internet stranici Međunarodnog udruženja za suncokret (ISA). Time je omogućeno pravovremeno širenje rezultata i trajna dostupnost naučnih radova predstavljenih na Simpozijumu ORO-STRESS 2026.